NL

Geef de publieke sector het leiderschap dat de sector verdient

Public & Social Profit sector Leadership

  • "Twee voeten op de grond, mensen in beweging brengen."
  • "Niet wachten op het mandaat."
  • "Elke dag in de spiegel durven kijken."
  • "Niet het leiderschap, maar het effect."

Dit zijn enkele getuigenissen over leiderschap van de deelnemers van de AMS Masterclass Leiderschap voor de publieke en social profit sector. Doorheen het traject zetten zij de stap van ‘socialized’ naar ‘self authoring’: van het hanteren van sociale leiderschapsmaatstaven naar het ontwikkelen van een eigen definitie over wat nodig is en hoort. Een cruciale stap richting de leiders die de publieke sector nodig heeft om de vele uitdagingen van vandaag op een goede manier aan te gaan.

Afgelopen maand rondde een twintigtal mensen uit de culturele, sociale, zorg-, en publieke sector het leiderschapstraject bij AMS af. De slotopdracht was om voor de groep te getuigen over het eigen leiderschap, het afgelegde pad en de claim als leider naar de toekomst. Velen begonnen hun pitch met “Voor ik aan het traject begon zag ik me niet als leider”. De meesten werken in grotere organisaties met vooral hiërarchische en bureaucratische spelregels.

Leiderschap verengt snel tot leidinggeven en macht hebben. Sommigen staan daar wat angstig tegenover en diskwalificeren zichzelf als leider. Anderen geven leiding, maar met veel onzekerheid; zij zien zichzelf evenmin als leider. En nog anderen voelen zich als een vis in het water. Al zien ook zij zichzelf niet makkelijk als leider, want leiders “doen uitzonderlijke dingen”.

Dat was de situatie vóór het leiderschapstraject. De getuigenissen gingen verder met uitspraken zoals “Ik heb ontdekt dat ik ook leiderschap kan tonen. Op mijn manier.” Of: “Leiderschap is nog iets helemaal anders dan de baas zijn”. Deze uitspraken laten zien dat de deelnemers de stap hebben gezet van ‘socialized’ naar ‘self authoring’, zoals dat in de wetenschap heet.

Socialized vs. self-authoring

‘Socialized’ betetekent jezelf beoordelen en gedragen volgens algemene, sociale maatstaven. In een zelfsturende organisatie staat ‘socialized’ voor: “Hoeveel initiatief neem ik zelf als leider en hoe autonoom gedraag ik me?”. In een hiërarchie is de sociale maatstaf voor leiderschap de hoeveelheid macht die je hebt. Je ziet jezelf dus als leider in functie van hoeveel macht je hebt. Dit is een grondoorzaak van de leiderschapscrisis: naar boven kijken voor soelaas, klagen wanneer dat leiderschap niet heilzaam blijkt te zijn, maar zelf de drempel van leiderschap niet oversteken.

‘Self-authoring’ betekent het ontwikkelen van je eigen definitie voor wat nodig is en ‘hoort’. In een hiërarchie kan dat zijn om meer vanuit persoonlijke kracht in leiderschap te gaan staan. In een zelfsturende organisatie is het omgekeerd: op een helderdere manier rollen en verantwoordelijkheden afbakenen. Bottomline is het ontwikkelen van een gedragslijn over hoe je wat wil betekenen voor (groepen van) andere mensen en waarom. Vanuit de gegeven context en veel realiteitszin. Dat staat ver van trouw zijn aan je ware zelf. Veel geluk daarmee trouwens, want we zijn een veelheid van zelven. Het is constructiever om jezelf te zien als een ecosysteem van belangen, noden, verlangens en wensen die je te cureren hebt, dan als een gesloten, vaste identiteit die je wil behouden of waarmaken. ‘Self-authoring’ betekent zelfbewuster keuzes maken en handelen.

Authentiek leiderschap

En laat zo’n authentiek, doorleefd leiderschap vandaag net bijzonder hoog op de agenda staan, zeker in de publieke sector. De leerachterstand van jongeren, de wachtlijsten in de zorg, de overlevingsstrijd in de culturele sector, de politieke dwingelandij tegenover de administratie, de stijgende armoede en economische ongelijkheid, de polarisering: het komt allemaal op het bord van leiders van scholen, ziekenhuizen, cultuurinstellingen en dergelijke meer. Het hanteren van spanningsvelden, het koesteren van waardevolle praktijken, het activeren van netwerken, het ontwikkelen van toekomstperspectief, de rug rechten tegen onzin, het transparant en fair behandelen van burgers: het zijn evenveel verschijningsvormen van leiderschap die vandaag nodig zijn. Het is werk dat méér leiderschap vraagt en verdient dan het klassieke leidinggevende werk vanuit een machtspositie.

Heb jij interesse in leiderschap in de publieke & social profit sector? Ontdek dan onze Masterclass

De masterclass Leiderschap in de publieke & social profit sector is een onderdeel van het Postgraduaat publiek en social profit management. Dezelfde onderwerpen komen nog uitgebreider aan bod in het Leadership lab, een onderdeel van onze Master in Publiek Management. Wil je meer weten over deze master? Ontdek het door op te banner te klikken:

Banner MPM_general-1